Kể sao xiết ni thm su. 

Ðon trường ai có qua cu mhay.



Một cơn gió bụi

Trần Trọng Kim

Chương 2

Đi Chiêu Nam Đảo (Singapour)

Vào khoảng cui năm Canh Thìn (1940) sau khi quân Nht đã vào đóng Ðông Dương rồi, nhng người Nhật nói giáo sư nhng trường cao đẳng bên Ðông Kinh sang kho cu về văn hóa thường đến tìm tôi hi v lịch sử tôn giáo v...v... Tuy nhng người ấy không nói đến vic chính trị, nhưng ai cũng biết h đi xét tình ý nhng nhân sĩ trong nước. Vy nên tôi cũng ch nói v mt văn hóa thôi. Sau đó nhng người Nhật khác cũng hay đến nói chuyn, mt đôi khi nói đến việc chính tr, tôi chi ngay rng tôi không làm chính tr.

S đi lại ca nhng người Nhật làm cho người Pháp để ý đến tôi. khi thy người rất ám mui đến bàn làm nhng việc bt chánh để giử tôi vào chòng pháp lut, thường lại thy các thám tử đứng rình luôn luôn trước ca.

Trong nhng người Việt Nam thnh thoảng đi lại nhà tôi, ông Nguyn Trác Thanh Hóa, ông người con rể ông Ðng Phúc Thông bên cạnh nhà tôi lại người vn quen tôi. Bi vy ông Trác quen tôi đi li nhà tôi, mt đôi khi cũng nói đến hành động của người Nhật ở Ðông Dương. Tôi thy ông Trác nhiệt tâm yêu nước thì cũng vui lòng trò chuyn dặn ông phải cẩn thn, đừng hấp tấp mc mưu gian. Song ông tin người Nhật th giúp được mình. Vic nhì nhng như thế mt độ rồi ông đi Sài gòn ở trong ấy độ chng hai tháng mi ra.

Ðã từ my tháng trước, nhiu người b bắt vì sgiao thông vi người Nhật, như Trương Kế An khai với người Pháp rng y ra Ni gp tôi ngủ nhà tôi mt đêm. Ðó tht mt việc ba đặt, tôi không quen biết người ấy bao gi cũng không bao giờ gp y.

Ni thường cũng sự bắt b như thế, nhất vào khong tháng mười năm 1943 my người đi làm vi phái b Nht Bản bị bắt, người trong thành th nôn nao cả lên. Lúc ấy người con gái ông Trác bn con tôi ra Ni để cha mt, đến nhà tôi. Cht đến ngày 25 tháng mười, ông Nguyễn Trác Sài gòn ra, đến thăm con tôi gặp tôi trong mt chc lát, nói chuyn qua loa vài câu, ri ông nói vài hôm ông sẽ về Thanh Hóa.

Ð ấy, cứ chiều chiu tôi đi đến ph Hàng Bông vào nhà in Bc Thành ca ông Thăng, cha nhng sách in li. Cha xong nhng bản đập, ngồi nói chuyện phiếm đến bẩy giờ, thì tôi li đi btừ phố Hàng Bông vđến Nhà Rượu với vài người bn cùng đi mt đường.

Chiu ngày 27 tháng mười, cũng như mi ngày, tôi v đến đầu phố Nhà Rượu thì thy người nhà chy tất tả đến nói rng: Không biết vic my người Nhật bo tôi đi tìm ông. Tôi nghĩ bng: li my người mi khi đến quy ri ch còn việc na. Tôi v đến nhà thì thy my người hiến binh Nht vi mt người Nhật quen từ trước ngi ch. Hthấy tôi liền hi ngay rng:

-   Ông biết ông Nguyn Trác và ông Trần Văn Lai đã bbt từ lúc bốn girưỡi rồi không?

-   Tôi không biết.

-   Người Pháp sắp bắt ông đấy.


-   Bt thì bt, làm thế nào được.
-   Ông nên vào hiến binh Nht lánh đi my ngày.

-   Tôi làm vi người Nhật mà chy vào hiến binh Nht?

-   Ông không thy lính mt thám rình chung quanh nhà ông hay sao?

-   Tôi vn biết, nhưng tôi không làm điều gì đáng lo sợ.

-   Ông nên nghĩ đến tương lai nước ông mà tm lánh đi my ngày.

-   Tôi chng đi đâu c!

Mấy người Nhật thy tôi nói thế tỏ vtc giận, đứng dậy ra v. Còn người Nhật quen lại, nói rng:

-   Ông không vào hiến binh thì thôi, nhưng tôi sợ đêm nay người Pháp s đến bắt ông. Chi bng ông hãy sang ở tm bên nhà tôi gn đây. Nếu mai không có việc gì, thì ông li v.

Lúc ấy tôi nhìn ra ca thy hai người ging như mt thám đứng ngoài dòm vào. Tôi nghĩ bng: Ta hãy lánh đi mt đêm cũng không sao. Tôi nhn lời sang ng bên nhà người Nhật quen. Sang nhà người Nht y, tôi dặn đừng cho hiến binh Nht biết. Người Nhật ấy ha sẽ giữ li. Ðêm nằm không ng được, nghĩ xa nghĩ gần: Mình đã không mun làm cả, lại b người ta ng vc, rồi đây ra sa tht đất bng ni trn phong ba.

Sáng hôm sau, tôi đang trong bung thy my người hiến binh Nht đem xe hơi đến bảo lnh đón tôi v ở khách sn của nhà binh Nht! Nghe hai tiếng lnh, biết mình không sao tchi được na. Tôi trách người Nhật quen rng sao ông đã ha vi tôi không cho hiến binh biết, lại còn đi báo để hiến binh đến? Người ấy nói:

-   Tôi người thường, nh người Pháp biết đến bắt ông, thì tôi làm thế nào bênh vc được ông. vậy tôi phi cho hiến binh biết.
Thôi đành theo số phận, tôi lên xe đi đến khách sạn của Nht. Ðến năm gi chiều hôm ấy, thấy hiến binh Nht đem ông Dương Bá Trc cũng vào đấy.

Ông Dương Trc mt nhà văn học, đỗ cử nhân từ tha mi 16 tui, tình nước b không ra làm quan, theo ông Phan Bội Châu đi làm cách mnh, đã tng phải đày ra Côn Lôn và phi cưỡng bách lưu trú my năm nam kỳ. Ông cùng vi tôi bn làm bộ Vit Nam Tự Ðin ban văn học hi Khai Trí Tiến Ðc. Tôi trông thy ông Dương, cười bo: Sao bác lại vào đây?. Ông Dương nói: Mình đi ra ngoài đường định lui v quê, bị bọn hiến binh Nht mi lên xe đưa vào đây. Nghe đâu ngoài ph họ bắt lung tung c, chưa biết nhng ai.

Sau mt lúc chuyn trò v tình cảnh ca nhau, ông Dương nói: Bây giờ chúng ta lâm vào cnh này tht khó quá. rồi ra chúng ta v nhà na, người Pháp cũng chng để yên. Chi bng chúng ta nói với hiến binh Nht cho chúng ta ra ngoài để gp ông Cường Ð, ta sẽ bàn cách làm việc ích li cho tương lai nước nhà.

-   Ông Cường Ð thì ch bác quen thôi, nghe nói ông ấy đã ủy quyn cho ông Ngô Ðình Diệm Huỳnh Thúc Kháng tổ chc mi việc, tôi chy theo ông y thì ích gì?


-   Ông Cường Ð người chính ph Nht Bn đã giúp đỡ, ta ra cùng làm vic vi ông ấy, rồi xin cùng người Nhật cho cả ông Hunh Thúc Kháng ông Ngô Ðình Dim ra nữa, ta sẽ lp thành mt quan hải ngoi, thu thp hết thy nhng nhà cách mnh đã ngoài v mt ch thì s hành động của ta s ý nghĩa lm. Chng hơn cứ lẩn nấp trong nước, để cho người Pháp chc bt b.

Tôi nghe ông Dương nói cũng bùi tai, lin bàn nhau viết thư xin người Nhật giúp chúng tôi ra ngoài. Cách my hôm, viên thiếu hiến binh Nht Ni đến thăm chúng tôi nói: Vic các ông xin ra ngoài rt phi, để tôi vào Sài gòn hi ý kiến lệnh bộ trong ấy, lệnh trên định thế nào, tôi sẽ nói cho các ông biết.

Chúng tôi đợi khách sn đến gần ba tun lễ, viên thiếu mi trở về đến nói cho chúng tôi biết: Tư lệnh bộ cho hay các ông đi đâu bây giờ cũng không tin, ch ra Chiêu Nam Ðảo yên ổn hơn cả. Các ông ra đấy rồi ông Cường Ð cũng sp v đấy cùng các người khác na sẽ hp nhau làm việc, rất thuận tin.

Chúng tôi nghĩ min mình thoát ra khi cái cnh eo hp này được, vy ra Chiêu Nam Ðo cũng chsao. Chúng tôi nhn đi.

T đó người Nhật tổ chc đưa chúng tôi vào Sài gòn rồi đưa ra Chiêu Nam Ðo. Lúc chúng tôi Ni đi, người giúp cho được 5.000 đồng giao cho ông Dương giữ cả.

Chúng tôi đi xe la vi mt toán lính Nht vào Sài gòn. Trước hết đến nhà hiến binh Nht mt 12 ngày, rồi sau nhà của hiu Ði Nam công ty 19 ngày. Ðến ngày mùng mt tháng giêng năm 1944 mi xung tàu thy sang Chiêu Nam Ðo.

Sau khi chúng thôi vào Sài gòn được tám chín ngày, xem báo biết là cái nhà khách sn Nht Bn chúng tôi trước, b tàu bay Mỹ ném bom ngày mng 9 tháng 12 năm 1943, đúng vào gia cái phòng chúng tôi ở. y là trong khi nguy nan vẫn tri ta, ch nếu chm lại độ mươi ngày thì cũng đi đời rồi.

K chi nhng nỗi lo s dọc đường từ Ni sang đến Chiêu Nam Ðảo. Lúc ấy chúng tôi ch mong chóng đến nơi để tổ chc công vic làm của mình. Người ta thường cái tính lạ, đang gia lúc chiến tranh như thế, vn tưởng tượng Chiêu Nam Ðảo như Singapour ngày trước, rồi d định sẽ mi hết thy nhng chính khách lưu vong ngoài v đấy để cùng nhau trù tính mi vic. Ng đâu khi đến Chiêu Nam Ðảo rồi, mi biết cái đảo khi xưa thnh vượng bao nhiêu, thì bây gi tiu ty by nhiêu. ngoài cảng ch thơ vài chiếc tàu vn tải ca Nht, trong thành th, nhng nhà ca ph không hỏng my nhưng sự buôn bán đình tr, sự sinh hoạt mi ngày mt nghèo ngt, lúa go mi ngày mt khan, các thc phm đắt đỏ không th tưởng tượng được. S đi lại vi các x ngoài, người Nht kiểm soát nghiêm mt, thành ra không giao thông được vi đâu c.

Lúc chúng tôi Sài gòn, đã biết hai chính khách Vit Nam nam b đã sang bên y, cho nên khi tàu ghé vào bến chúng tôi c rướn c để trông xem ai người Việt Nam ra đón mình không. Trông chng thy ai đã bun bực bao nhiêu, lại thy my người Nhật đưa chúng tôi đi gia cái thái độ mt. Hi h đưa chúng tôi đến ch nào, họ cũng không nói năng gì. H đưa mình đến đâu cũng chng biết, trong bụng ch lo h đem chúng tôi vào nhà hiến binh như Sài gòn thì cc quá. Thôi thì đã liu thì liều cho đến cùng.

Sau khi qua ch nọ ch kia rồi, người Nhật mi đem chúng tôi v khách sn Quc Tế Phú Sĩ binh trạm
con đường Grame Road. Ðến đấy được mt sự vui mng trước tiên là sgặp bạn đồng chí Ðng Văn


Trn Văn Ân đã nghe nói từ trước. Ði ra ch xa lạ, tiếng tăm không biết gp được người cùng xứ sở chuyn trò vui vkể sao xiết.

Lúc đầu còn hng thú đi xem đây xem đó, gặp my người Việt Nam sang làm việc, hoặc buôn bán hay làm thuyền th, rồi sự chiến tranh mc nghn bên ấy. Ai ny đều vui mng đón mi. Gp nhau như thế làm cho chúng tôi khuây kha ít nhiu, song cũng không làm cho chúng tôi quên được sự nhớ nhà nhớ nước.

Chiêu Nam Ðo Nht đặt ra để gi tên đảo Singapour (Làng Sư T) sau khi quân Nhật đã chiếm được cả bán đảo Mã Lai. Ðo ấy có cái hi cảng rt hiểm yếu gia đường hải đạo từ tây phương sang các x bên Thái Bình Dương. Dân đảo ấy đến 75% người Trung Hoa, còn lại người Lai, người n Ð người Nhật.

Vic điu khin, phòng b cai tr trước đã tay người Anh, sau cả người Nhật. Việc buôn bán nhng công nghệ phần nhiu tay người Trung Hoa, còn người bn xứ ch làm nhng nghề nhỏ mn như chài lưới trồng trt rau khoai phía ngoài thành th. Ph trong thành th chia làm hai khu: mt khu nơi bình thi buôn bán phn thnh nhà ca rộng lớn, người đông đúc, ch gần bến tàu ven bờ bin; mt khu phía trong đường sạch sẽ, hai bên nhng biệt th của nhng phú thương người Anh hay người Tàu. Nhng biệt th ấy thường làm sườn đồi cây ci sầm ut vườn tược đẹp đẽ. Ngoài mt vài nơi phong cnh khả quan, còn nhng nơi buôn bán ăn chơi ch không có di tích gì đáng xem.

T khi chúng tôi vào khách snh Nht Bn Ni cho đến khi sang tới Chiêu Nam Ðo, trong óc chúng tôi tính toán d định bao nhiêu công vic phi làm, nào báo chí, nào ủy ban này ủy ban nọ. Hễ lúc nào trong óc ny ra mt ý tưởng gì, thì tưởng như thy sự thc đã hiện ra trước mt rồi. Ðến khi trông sự thc, thì bao nhiêu mng tưởng của mình vn ngm ngm vuốt ve, li biến đi đâu mt cả.

Chiêu Nam Ðảo hơn mt tháng chng thy khác, sáng như chiều, bốn người lủi thi vi nhau. Nhng người Nht ha hn sẽ đưa ra, cũng chng thy ai, nỗi chán nản ngày mt tăng thêm, nghĩ mình mc vào cái cm không sao gỡ được.

V đường vt cht, thì trước bn chúng tôi hai bung lớn trong căn nhà hai tng lên xung dễ dàng. T tháng dương lịch trở đi, ch khách sạn bo chúng tôi dọn sang nhà lớn tng th năm, thang máy ch chy gi thường lại hư hng, thành ra phn thì nóng nc phn thì trèo thang nhc mt phần thì thy công việc chng làm, sự ăn uống lúc đầu ngày ba ba còn được sung túc, sau dần thiếu go, thiếu đồ ăn, khi trong ba ba phi hai ba ăn bt sắn nấu với nưới sôi.

S ăn uống thiếu thn, hoàn cảnh đìu hiu, tâm tình sầu mun, lại ngày lên thang xuống thang nhọc mt, chng bao lâu tôi mc bnh máu bốc lên đầu. Thuc thang lại không có, ch my ngày lấy bớt máu ra mt ln. Thy thuc nhà binh Nht cha mãi không khi, tôi phi cha thy thuc ngoài. câu chuyện tự nhiên thành ra bun cười: tôi đến nhà y người Trung Hoa. Ông xem xong ri bo tôi v ăn ít cơm rau. Ông nói thế, tht đúng phép, nhưng cơm đã không đủ ăn, còn rau thì tìm đâu ra. Thôi thì vic sống thác phó mc trời xanh ta c dị mnh. y trong bụng tôi nghĩ như vậy, rồi ngày ngày tôi ly Ðường thi dch ra Vit thi để làm việc tiêu khin.

Bnh tôi chưa khi thì đến lượt ông Dương Trc bt đầu đau. Trước thì mi khi tôi cơn chóng mt, ông trông nom thuốc thang, sau dần ông thấy trong người mi mt, mt đôi khi ho năm ba tiếng. Tôi hi ông nói không việc gì. Tôi tin lời ông biết thuc, thường ai đau yếu ông vẫn bốc


thuc cho người ta. Ông vn gượng đi chơi, hoc ngi dch Ðường thi vi tôi, cho nên ai cũng tưởng bệnh xoàng.

Chúng tôi thy từ năm 1944 trở đi, quân Nht đánh các nơi thường cứ bại trận, Chiêu Nam Ðảo lại nơi chiến địa, lương thc cạn khô, bên Xiêm thì go thóc nhiu nhiu người Việt Nam bên y. Ông Dương bàn với tôi rng: Đây nhiu điu nguy him, chi bng ta xin người Nhật cho chúng ta v Băng Cc để xảy ra việc bt ng gì, ta còn chỗ lui. Chúng tôi lin làm cái thư xin quân đội Nhật cho v Băng Cc.

Thư gi đi được my ngày, bấy gi vào khong tháng chín dương lch, ch khách sạn không hiu duyên cớ lại bo chúng tôi dọn về hai cái bung rộng rãi mát m hơn. Một hôm ông Dương đang ngồi dch thơ với tôi, tự nhiên thy ông lên cơn nấc. Nc mãi không thôi, ung thuốc cũng không khỏi. Chúng tôi khuyên ông nên đi đến thy thuốc nhà binh Nht xem bnh tình ra sao. Ông cho bệnh thường, không chu đi. Sau cơn nấc cứ luôn mãi cả ngày đêm, nhc mt cùng, ông mi chu đi đến bệnh vin cho thy thuc xem.

Thy thuốc bệnh vin đem chiếu điện xem phổi, thì ra ông mc bnh phế nham, bnh ung thư trong phi. Người Nhật bo ông phi vào nm bệnh vin, ông không mun vào, nói rằng: sng chết mnh, nay vào bệnh viện ngôn ngữ không biết, nhiều sự bất tin. Ông Trn Văn Ân nói: C cứ vào, tôi vào bnh vin vi cụ. Trong bn người chúng tôi, ông Ân biết ít nhiu tiếng Anh tiếng Nht. Chúng tôi nói mãi, ông Dương mi chu vào bệnh vin.

Ðnh đến ba gi chiều ngày mng 5 tháng mt dương lịch thì lệnh bộ Nht Bn cho xe đến đưa ông Dương vào bệnh viện nhà binh. Ba cơm trưa hôm ấy ông Dương với tôi đi ăn cơm, ba ăn ch mi người mt bát làm bằng bột sn. Tôi nut không trôi, phn thì thương bạn, phần thì ngậm ngùi v số phn. Lúc mi đi tuy nhiu điu cc kh, nhưng lòng còn cha nhiu hy vng về công việc làm, thành ra vn hăng hái. Nay bao nhiêu hy vng y đã thành ra ngn khói bay tan, li nh nhng lúc đi đường, đói no, lo sợ nhau, giúp đỡ lẫn nhau, bây gi chng may tôi đau yếu chưa khi bạn li mc phi cái bnh nguy him tính mnh chưa biết ra sao. Hai người ngi đối din không nói năng tôi chc rằng cũng đồng mt ý nghĩ như nhau thành ra trước hai bát bt sắn, ch bn dòng lệ tuôn mưa. Tôi nói: Bnh bác tuy nng, nhưng chưa đến nỗi tht vng, bác chu khó vào bnh vin cho người ta cha, tri nào ph lòng bác. Thnh thong tôi li vào thăm bác. Ông Dương nói: Còn mt ít tiền đây, bác gi lấy phòng khi vic tiêu. T khi Ni đi ra đến bây gi, tiền nong bao nhiêu ông Dương vẫn giữ tôi không biết. Anh em dn nhau xong thì xe hơi đến, ông Trn Văn Ân đưa ông Dương vào bnh vin.

Lúc ấy tôi vn nằm mt mình trong phòng khách sn, tình cnh mi thê thm làm sao; li nh bài thơ tht ngôn tứ tuyệt ca Vi Trang đời Ðường tôi va dch xong:

Than thân xa lạ quê người Li cùng người bên trời chia tay Trăng tàn quán khách sớm mai Tnh say ai cũng l rơi ướt đầm.

Khi ấy mt người Việt Nam khá giả Chiêu Nam Ðảo đã lâu, thường đem xe hơi đến đưa tôi đi chơi cho đỡ buồn. Một hôm ăn cơm tối rồi người ấy đưa tôi ra b bin ngồi xem trăng lên, tôi thy cảnh động lòng thơ, mi vnh mt bài ngũ ngôn rằng:

Chiêu Nam ng đất khách Bc nh quê hương Mặt biển nhô sóng Góc tri chênh chếch gương Thân già đau đã nn Bn cũ bệnh càng thương To hóa chơi khăm quá Trung trinh cũng đoạn trường!


Tôi ít làm thơ, khi cao hng làm mt vài bài, nghe vn tht thà như thế, nên không hay làm. sao cũng biu lộ được chút tâm tình su mun lúc bấy giờ.

Khi mi vào bnh vin, người Nhật để ông Dương nhà bnh viện chung, nằm buồng riêng ca các tướng hiệu, đối đãi rt tử tế. Ông nằm đó được my ngày thì phi đem sang nằm nhà bnh truyền nhim. Bnh nấc tuy đỡ, nhưng bệnh phổi thì mi ngày mt nng thêm. Ngày 13 tháng một, tôi cùng my người bn khác vào thăm ông Dương va đúng ngày ông phải dn sang phòng riêng rng rãi mát m. Chúng tôi thy ông phải sang phòng rộng như thế ai ny đều lo, nhưng không dám nói ra. Dn sang phòng mi ri, chúng tôi ngi chơi mt lúc, tôi hi ông Dương rng: Tôi nghe bác người con làm y Sài gòn tên địa ch đâu Ông nói: làm nhà thương Ch Quán gần Sài gòn nhưng không nên cho nó biết làm gì.

Tôi biên tên địa ch người con ông Dương để phòng khi xy ra s chng may tôi thể báo tinh cho biết.

Khi đang bi ri lo bun như thế, vào khoảng đầu tháng chp dương lch, lệnh bộ Nht cho viên trung úy đến nói rng lnh bên Ðông Dương sang cho ông Dương tôi đi Băng Cc. Tôi nói ông Dương đang đau nặng nằm ở bệnh viện, đi làm sao được. Ð hỏi trong bnh viện xem ông Dương có đi được không, thì cùng đi cả hai người. Nếu ông Dương đi không được, thì hãy đình việc ấy lại. Thế chuyện đi Băng Cc ao ước mãi nay li không thành.

Ông Trn Văn Ân, từ ngày ông Dương sang nhà bnh truyn nhiễm thì không trong bnh vin na, ch ngày ngày vào thăm thôi. Mỗi lúc ông bệnh viện v cho chúng tôi biết bnh tình nguy lm. Qua đến ngày mng 10 tháng chp hồi 14 gi rưỡi, mt người lính lnh bộ Nht đến tìm ông Ân, bảo ông phải vào ngay bnh vin, ông Dương nguy lm.

Nghe nói chúng tôi biết tin d. Ông Trn Văn Ân ông Ðặng Văn đi vào bnh vin, tôi thì lên cơn chóng mt, nằm quay ra giường. Hai người vào đến nơi thì biết ông Dương đã mt từ lúc 12 gi rưỡi, gi Nht Bn tc hi 10 gi rưỡi thường. Thế xong mt đời người chí sĩ Vit Nam, đã lăn lộn trong cuc cách mnh mưu sự độc lập cho nước nhà.

Ð hơn mt tháng trước, mt hôm ngi nói chuyn, ông Dương nói: Tôi thường không tin sự bói toán, nhưng tôi nghiệm thy bói Kiu lm lúc hay lm. Khi xưa tôi đi thi Hương, bói mt qu, biết đỗ, rồi đỗ thit. Sau phi đầy ra Côn Lôn, li mt hôm bói mt qu, đoán sắp được v, cách my ngày quả được vthit. Chúng tôi nói: Bây giờ ông thbói một quxem. Ông nói: - Ðsáng mai.

Sáng ngày hôm sau, ông vui mng bảo chúng tôi: - Về, chúng ta sắp được v.

-   Sao ông biết?

-   Tôi va bói mt quKiu được hai câu ny:

Vic nhà đã tạm thong dong, Tinh kỳ dục đã mong độ về. Theo cái nghĩa cái câu y là chúng ta sắp được v.
Thy ông nói thế, ai ny đều vui v mng rỡ lm. K ra đối vi ông Dương thì không đúng, đối vi cả bọn chúng tôi thì ch cách my tháng được v cả. Vic tin hay không tin qu bói chuyn  khác, đây tôi ct lấy mt chuyn cỏn con đó chng thc cái lòng mong mi của chúng tôi lúc ấy ai cũng mun chóng được v.

Trước ba ngày khi ông sắp mt, ông viết mt bc thư rất dài bng ch nho đưa cho lệnh bộ Nht, nói ông chết thì xin người Nhật cho hi táng, nghĩa đem ném thây xung biển. Ðến khi mt ri, lệnh bộ Nht cho người đến bảo tôi rằng: L hi táng phi tàu nay đang lúc chiến tranh, tàu bn vic khác, rất không tin. Vy xin theo l nhà binh Nht làm lễ hỏa táng ông Dương như mt người chiến sĩ tử trận. Tôi nói rng: Ông Dương mt đời nước tranh đấu, tuy không ttrn cũng như tử trn. Nay nhà binh Nht đãi ông Dương như thế, chúng tôi rất cm tạ.

Sáng ngày 12 tháng chp, làm lễ hỏa táng ông Dương Trc ở Chiêu Nam Ðo, đến chiều đem di hài đựng vào cái hp, ngoài đề danh hiu, rồi đưa th ti chùa Bn Nguyên T của Nht Bn. Ðnh đến ngày 16 tháng chp tc ngày mùng 2 tháng mt năm Giáp Thân làm lễ cầu kinh tại chùa, gn hết thy người dân Vit Nam tại Chiêu Nam Ðảo đến dự l.

Riêng về phn tôi, thì tht sầu thm. Lúc đi thì hai người vi nhau, nay mt mình tôi, li đau yếu chưa biết sau này ra sao.


Ksao xiết ni thm su. Ðon trường ai có qua cu mi hay.
Hết chương 2 - Còn tiếp

Xuất bn ln đầu tại Nhà xut-bn Vĩnh Sơn Sài Gòn 1969

0 nhận xét Blogger 0 Facebook

loading...


 
Edu dị truyện ©Email: tailieuchogiaovien@gmail.com. All Rights Reserved. Powered by >How to best
Link:Bantintuvan|tailieusupham|khoahocsupham|SKKN hay|Soidiemchontruong|dayvahoctot|diemthivao10hoctrenmobile|tradiemthituyensinh|How to best
Top